Նոր պատերազմ

Բանակ mediaarm 2022-01-04 19:31:00 1092
Հետևեք մեզ՝ Telegram-ում
paterazm_wRO2J.jpg
Поделиться
Класс
Send

charter97.org-ը գրում է, որ Եվրասիայի մասնագետ, ԿՀՎ նախկին սպա Փոլ Գոբլը Jamestown Foundation հրատարակության իր հոդվածում բացատրել է, թե ինչո՞ւ կարող է շուտով նոր պատերազմ սկսվել Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև։ Երկու, կարծես թե, իրար հետ կապ չունեցող իրադարձությունները մտահոգություն են առաջացնում Հարավային Կովկասի իշխանությունների, Ռուսաստանի և Արևմուտքի համար։

Նախ 2020 թվականի 44-օրյա Ղարաբաղյան Երկրորդ պատերազմից հետո Ադրբեջանի և Նախիջևանի ինքնավարության միջև տարանցիկ միջանցքի բացումից Հայաստանի հրաժարվելու հետևանքով երկրների միջև հարաբերություններում լարվածությունն աճում է։ Երկրորդ հերթին ռուսներն ավելի ու ավելի են անհանգստանում, որ Կասպից ծովում Մոսկվայի գերիշխանությունը կասկածի տակ է դրվում: Իրադարձությունների նման զարգացումը կարող է արմատապես փոխել արդեն աստիճանաբար փոփոխվող ռազմական հավասարակշռությունը տարածաշրջանում, ինչպես նաև մեծացնել նոր պատերազմի վտանգը, որի հետևանքները դժվար կանխատեսելի են։

Վերջերս Բաքվի և Երևանի հայտարարությունների փոխանակումը, այսպես կոչված, Զանգեզուր ցամաքային միջանցքի վերաբերյալ, որոշ ռուս վերլուծաբանների բերեց այն եզրակացության, որ Հարավային Կովկասում երկու երկրների միջև կարող է շուտով նոր հակամարտություն ծագել։ Միևնույն ժամանակ, Կասպից ծովում Ռուսաստանի ռազմածովային ուժերի աստիճանական թուլացումը դրդել է այլ վերլուծաբանների ենթադրել, որ Մոսկվան, ամենայն հավանականությամբ, հակամարտության դեպքում չի կարողանա հույս դնել իր նախկին հաղթաթղթի՝ Կասպիական նավատորմի վրա։ Սա իր հերթին կարող է հանգեցնել Հարավային Կովկասում երկրների վերնախավերի հաշվետվողականության արմատական ​​վերանայման։ Այո, կան բոլոր նշանները, որ այս երկու խնդիրները, առաջին հայացքից միմյանցից այդքան հեռու, բայց կարող են դառնալ մեկ խնդիր։ Համենայն դեպս Մոսկվայի տեսանկյունից։ Ադրբեջանը միշտ էլ ցանկացել է Նախիջևանի հետ ցամաքային միջանցք ունենալ: Ըստ Բաքվի Իոսիֆ Ստալինի որոշմամբ երկրի մասնատումը ոչ միայն ազգային արժանապատվության վիրավորանք է (իրար այցելել ցանկացող ադրբեջանցիները ստիպված են լինում ճանապարհորդել Իրանի տարածքով), այլ նաև Թուրքիայի հետ համագործակցության սահմանափակում։ Այդ միջանցքն այնքան մեծ նշանակություն ունի Բաքվի համար, որ ավելի վաղ նրա որոշ ներկայացուցիչներ նույնիսկ քննարկում էին Հայաստանի հետ տարածքների փոխանակման հարցը, այսինքն Բաքուն հրաժարվում է Ղարաբաղից, իսկ Երևանը միջանցք է տալիս։ Սակայն 2020 թվականին պատերազմում հաղթելուց հետո Բաքուն որոշել է, որ այլևս կարիք չունի որևէ բան զիջելու Ադրբեջանի և իր էքսկլավի միջև միջանցք բացելու համար։ Ռազմական հաղթանակը նրան ոչ միայն հնարավորություն է տվել տիրելու ամբողջ Ղարաբաղը և հարակից տարածքները, այլ նաև 2020 թվականի նոյեմբերի և 2021 թվականի հունվարի եռակողմ հռչակագրերով (որը կնքել են Մոսկվան, Երևանը և Բաքուն) խոստում է եղել վերաբացել տրանսպորտային միջանցքները։ Հայաստանը առանց դրսի օգնության դա չանել չի կարող, բացի դա կա վախ, որ Ադրբեջանը, ընդհակառակը, կարող է կարճ ժամանակում բացել Զանգեզուրի միջանցքը։ Եթե ​​արդյունքում Երևանը դե ֆակտո կորցնի վերահսկողությունը այս տարածաշրջանի նկատմամբ՝ հօգուտ Բաքվի, ապա կմնա առանց Իրան տանող երթուղիների, իսկ նրա դիմաց հարավից և արևելքից կլինի ադրբեջանա-թուրքական միասնական ճակատը, և հայերի մտավախությունները միայն սաստկանում են այդ ուղղությամբ Բաքվի ու Անկարայի գործողություններից։ Ժամանակի հետ Բաքվի զայրույթն ավելի ու ավելի է մեծանում, քանի որ Հայաստանը և նրա դաշնակիցները Մոսկվայում չեն կատարում իրենց խոստումները վերգետնյա տրանսպորտային ուղիների, այդ թվում՝ Զանգեզուրի միջանցքի վերաբերյալ։ Անգամ նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ «պատրաստ է ուժ կիրառել Հայաստանի դեմ, եթե նա չկատարի իր պայմանավորվածությունները և Երևանից պահանջել է նշել Զանգեզուրի միջանցքի բացման ճշգրիտ ամսաթիվը»: Այսինքն եթե ​​Հայաստանը դա անի, ապա ամեն ինչ լավ կլինի, խաղաղությունը կպահպանվի, իսկ եթե ​​ոչ, ապա Բաքուն ստիպված կլինի օգտագործել այլ միջոցներ բացելու այդ միջանցքը: Ըստ էության Հայաստանին վերջնագիր է տրվել, որը կարող է հանգեցնել պատերազմի։ Փոխադարձ հարձակումները վկայում են այն մասին, որ Նախիջևանում և հատկապես Զանգեզուրում առճակատումը կարող է մեծապես սրվել։ Նման զարգացման դեպքում Մոսկվան, ամենայն հավանականությամբ, հույսը կդնի տարածաշրջանում իր ռազմական ուժերի վրա, այսինքն Հայաստանի ռազմաբազայի, ինչպես նաև Ղարաբաղում գտնվող իր «խաղաղապահների» վրա  և պատերազմը կանխելու կամ դրա վաղ ավարտն ապահովելու համար Կասպից նավատորմի վրա: Վերջինս ամենախոշոր խմբավորումն է և, ըստ էության, ամենալավ զինված միավորը։ Սակայն Ռուսաստանի մայրաքաղաքում ոմանք անհանգստացած են մերձկասպյան այլ պետությունների՝ Թուրքմենստանի, ինչպես նաև Ադրբեջանի ռազմածովային հզորության արագ զարգացմամբ։ Դա նշանակում է, որ Մոսկվան այլևս Կասպից ծովի «տերը» չէ։ Նման մրցակիցների առկայությունը հուշում է, որ Ռուսաստանը, առնվազն, չի կարող վախեցնել իր հարևաններին, ինչպես դա անում էր նախկինում, իսկ ցանկացած սպառազինության մրցավազք թանկ կարժենա, ինչը դժվար  ընդունելի է ռուսների համար:

Նման սցենար, անկասկած, հաշվի են առնվում ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ Ադրբեջանում։ Բայց երկուսի համար էլ ավելի կարևոր է այն փաստը, որ 2018 թվականի կոնվենցիան, որը Կասպից ծովը բաժանում է հինգ պետությունների միջև և արգելում է այնտեղ օտարերկրյա դրոշի տակ գտնվող ռազմածովային նավերի ներկայությունը, դեռ ուժի մեջ չի մտել։ Չնայած Մոսկվայի ճնշումներին Իրանը դեռ չի վավերացրել այդ համաձայնագիրը, ուստի այլ ոչ կասպյան երկրներ, այդ թվում Թուրքիան, այլ պետությունների համաձայնությամբ կարող են ռազմական ուժեր ուղարկել այնտեղ։ Ուստի Ադրբեջանը, այնուամենայնիվ, մոտ ապագայում կարող է որոշել ռազմական գործողություններ սկսել Զանգեզուրի միջանցքում և նվազեցնել Ռուսաստանի արձագանքելու հնարավորությունը։ Այդ իսկ պատճառով Հարավային Կովկասում նոր պատերազմն այսօր շատ ավելի հնարավոր է, քան կարծում են նրանք, ովքեր ուրախանում են պատերազմից հետո ստորագրված հռչակագրերով։

Поделиться
Класс
Send
103_Vp69O.jpg

Ողբերգական դեպք Երևանում․ Մանրամասներ

gumar_M5sYp.jpg

Հայտնի է՝ որքան կբարձրանա նվազագույն աշխատավարձը հունվարի 1-ից

levon-aronyan_X5SoT.jpg

Հայտնի է ինչպես են անվանել իրենց դստերը Լեւոն Արոնյանն ու իր ընտրյալը

lulu_sfYLi.jpg

«Տիկի՛ն Բադալյան, ձեր կյանքում թանկարժեք կտավ տեսել եք, որ քննարկում եք». Ռուբինյան Ռուբենը ստորացրել է Լուլուին

tonacar-1_55tGd.jpg

Միլիոններ արժեցող հրավառություն և լուսավորություն…Ինչպես վառվեցին Հայաստանի գլխավոր տոնածառի լույսերը

pemzasen-1_WJmzr.jpg

Աչքներս չորս արած հետևողական ենք լինելու. Պեմզաշենում դաժանաբար սպանված ընտանիքի հոր ներկայացուցիչ

vitali_fRFGj.jpg

Արցախի ԱԽ-ն հաղորդագրություն է տարածել

erdogan_rZhWZ.jpg

Թուրքիան հայտարարություն է արել Հայաստանի վերաբերյալ

erexa_U_Hx4.jpg

Երեկ Երևանում ծնվել է 76 երեխա

shenq_c6SEy.jpg

Արտակարգ դեպք Երևանում․ դուռը փակվել էր 2-ամյա երեխայի վրա

anna-hakobyan-leksus_pQ6Qc.jpg

Գաղտնի որոշմամբ 5 նոր ամենագնաց են գնել. 130-150 հազար դոլարանոց Lexus LX-ը սպասարկելու է Աննա Հակոբյանին․ «Հրապարակ»

dolar_VQPst.jpg

Դոլարն այսօր թանկացավ․ ԿԲ

tonacar-2_A1HRe.jpg

Չբարձրաձայնել չէի կարող

arusyak-sengavit_bTxN1.jpg

Բալիկիս ծնվելուց հետո էդպես էլ չտեսա, որ հիմա ողջ եմ, ուղղակի բախտս է բերել․ Արուսյակ Հոխիկյան

putin-1_8rCrm.jpg

Վլադիմիր Պուտինը ստորագրել է ԼԳԲՏ-ի մասին օրենքը

vtar-1_Cw9C-.jpg

Պարզվել է Երևանում՝ Բարեկամության էստակադայի վրա բախված վարորդների և մոպեդավարի ինքնությունը․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

rubli-2000ge7xy_2XHMb.jpg

Կենտրոնական բանկը նոր փոխարժեքներ սահմանեց

vardan-ghukasyan_Ayr85.jpg

Երևանում մի խումբ անձինք կրկին ներխուժել են «Հանրային ձայն» կուսակցության փաստաբանական գրասենյակ

noracin_ASJcY.jpg

Ողբերգական դեպք․ Հրազդան ԲԿ-ում Նորածինը մահացել է, իսկ մայրը տեղափոխվել է վերակենդանացման բաժանմունք, հարազատները մեղադրում են բժիշկներին․ ՖՈՏՈ

anahit_FS8JV.jpg

Ամուսինս չգիտեր` ինչ տեսարաններում եմ նկարվելու, տանը խնդիրներ ու խոսակցություններ էին լինում. Նարինե Մկրտումյանը`համբույրի տեսարանի և ամուսնու արձագանքի մասին

gohar_HFuuH.jpg

Կրկին ամուսնանալ պատրաստվող Գոհար Հարությունյանը հեռացրել է ամուսնու մասնակցությամբ ընտանեկան լուսանկարները

tonacar_9iRn8.jpg

ՈՒՂԻՂ. Վառվում են գլխավոր տոնածառի լույսերը

russian-air-1_lq6yI.jpg

Հարվածներ ռուսական ռազմական օդանավակայաններին․ կան զոհեր եւ վիրավորներ, ոչնչացվել են ռազմական օդանավեր

hapk-1_i0U_6.jpg

Մշակվել է Հայաստանին օգնություն տրամադրելու վեց կետից բաղկացած միջոցառումների ծանրակշիռ փաթեթ. ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար

eganak-1_4NppW.jpg

Ունենալու ենք ավելի տաք և չոր դեկտեմբեր. Գագիկ Սուրենյան

Լուրեր 1149

Ունենալու ենք ավելի տաք և չոր դեկտեմբեր. Գագիկ Սուրենյան

Իրադարձային 1149

ՈՒՂԻՂ. Վառվում են գլխավոր տոնածառի լույսերը

Իրադարձային 1038

Չբարձրաձայնել չէի կարող

Հասարակական 921

Սպասվում են տեղումներ․ Եղանակը Հայաստանում

Միջազգային 768

Հարվածներ ռուսական ռազմական օդանավակայաններին․ կան զոհեր եւ վիրավորներ, ոչնչացվել են ռազմական օդանավեր

Լուրեր 714

Հայտնի է՝ որքան կբարձրանա նվազագույն աշխատավարձը հունվարի 1-ից

Հասարակական 669

Թոշակը ևս 2 անգամ կբարձրացնենք 2023 թվականին․ վարչապետ

Լուրեր 618

Որ թվականին ծնվածներն են այս տարի օգտվել ՀԽՍՀ հանրապետական բանկում ներդրված դրամական ավանդների փոխհատուցումից, և հաջորդն ում հերթն է

Իրադարձային 585

Ծիսական սպանություն, ադրբեջանցիների հետք. Պեմզաշենի դեպքերով մեղադրյալ Տիխի հետքերը տանում են Ադրբեջան

Իրադարձային 516

35-ից ավել ավտոմեքենաներ մերկասառույցի հետևանքով բախվել են իրար․ կան վիրավորներ․ ՖՈՏՈ